سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

287

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

اين طريق را به مرحوم مصنف نيز نسبت داده‌اند ولى عبارت اين كتاب و دروس مناسب با آن نبوده و دلالت بر آن ندارد . البته در اكثر موارد اين طريق با طريقى كه منسوب به مشهور است موافق شده تنها در برخى موارد با هم اختلاف جزئى و اندكى پيدا مىكنند كه ذيلا تشريح مىشود : مثلا اگر يكى از دو مقوّم چنين گفت : صحيح قيمتش 12 تومان و معيب 10 تومان است . مقوّم ديگر گفت : قيمت صحيحش 8 تومان و معيوبش 5 تومان مىباشد . براى تحصيل از طريق اول ( طريق مشهور ) بايد 12 با 8 را كه قيمت صحيح‌ها است جمع كنيم و حاصلش كه 20 است نگاهداريم سپس 10 با 5 را كه قيمت معيب‌ها است با يكديگر جمع نموده و حاصلش كه 15 است با 20 مىسنجيم تفاوتشان عدد 5 است كه ربع 20 مىباشد پس از ثمن ربع آن را برمىگردانيم لذا اگر ثمن 12 تومان باشد 3 تومان بايع بايد به مشترى بدهد . و اما از طريق دوم ( طريق منسوب به مصنف ) ابتداء نسبت بين 12 و 10 را ملاحظه مىكنيم مىبينيم كه سدس است زيرا اختلاف بين ايندو عدد 2 است كه آن 6 / 1 عدد 12 مىباشد سپس اختلاف بين صحيح و معيب مقوّم دوم را كه 8 و 5 باشد مىسنجيم مىبينيم تفاوت بين ايندو عدد 3 يعنى 3 ثمن است چون يك ثمن عدد 8 عدد 1 بوده كه عدد 3 سه برابر آن است از اينرو يك بار سدس ثمن يعنى 12 را كه عدد 2 باشد كنار گذارده و بار ديگر سه ثمن آن را كه 5 / 4